Chấm và ô

Mục tiêu

Mục tiêu của bạn là chiếm được nhiều ô hơn đối thủ.

• Mỗi lượt kẻ một đường.
• Kẻ cạnh thứ tư của một ô để chiếm ô đó.
• Còn khép kín được ô thì bạn còn được đi tiếp.
• Kết thúc trận với số ô chiếm được nhiều hơn đối thủ.

Vì mỗi đường kẻ đều ảnh hưởng đến thế trận về sau, Chấm và ô ít phụ thuộc vào một nước đi xuất sắc, mà chủ yếu là tránh sai lầm cho đến khi bước vào tàn cuộc với các chuỗi ô.

Bàn chơi và cách bắt đầu

Playboard dùng lưới 4×4 ô, tạo từ 5×5 chấm. Tức là:

• Tổng cộng 16 ô
• 25 chấm
• 40 đường có thể kẻ
• 20 đường kẻ ngang và 20 đường kẻ dọc

Xanh dương luôn đi trước. Đỏ đi sau.

Khi trận đấu bắt đầu, mọi ô đều trống và đường nào cũng có thể kẻ. Những lượt đầu thường khá yên ắng vì còn nhiều đường kẻ an toàn, chưa giúp bên nào ghi điểm ngay.

Cách chơi một lượt

Khi đến lượt, hãy bấm vào một đường bất kỳ chưa được kẻ giữa hai chấm liền kề.

Chỉ có hai trường hợp:

1. Nếu đường vừa kẻ không khép kín ô nào, lượt của bạn kết thúc ngay.
2. Nếu đường vừa kẻ có khép kín một ô, bạn giành được ô đó và được thêm một lượt.

Bạn không bao giờ tự đánh dấu trực tiếp vào bên trong ô. Ô chỉ được chiếm tự động khi cạnh thứ tư được kẻ.

Chiếm ô

Ô được chiếm ngay khi có người kẻ cạnh thứ tư của nó. Trên Playboard, ô vừa được chiếm sẽ tô màu của người chơi đó, đồng thời điểm số cũng được cập nhật.

Chính luật thêm lượt này làm trò chơi trở nên thú vị. Chiếm được một ô là tốt, nhưng một nước đi mở ra cả một loạt ô ghi điểm liên tiếp có thể quyết định cả trận đấu.

Một đường kẻ có thể khép kín hai ô

Đôi khi một đường kẻ nằm giữa hai ô sắp hoàn thành. Nếu cả hai ô cùng chỉ còn thiếu đúng cạnh đó, chỉ một nước đi là chiếm được cả hai ô.

Những lần chiếm đôi như vậy đặc biệt lợi hại, vì vừa giúp bạn tăng điểm vừa giữ được lượt đi.

Bẫy cạnh thứ ba

Sai lầm lớn nhất của người mới chơi Chấm và ô là kẻ cạnh thứ ba của một ô quá sớm. Một khi ô đã có ba cạnh, người đi tiếp theo thường có thể lấy không ô đó.

Khi phân vân giữa các nước đi hợp lệ, hãy tự hỏi:

• Nước này có tạo cạnh thứ ba cho ô nào không?
• Nếu có, đối thủ có ghi điểm ngay được không?
• Ở chỗ khác trên bàn chơi còn đường nào an toàn hơn không?

Phần lớn trung cuộc xoay quanh việc trả lời những câu hỏi này tốt hơn đối thủ.

Cách tính điểm

Mỗi ô chiếm được tính một điểm. Ô màu xanh dương tính điểm cho Xanh dương, ô màu đỏ tính điểm cho Đỏ.

Điểm số không bao giờ phụ thuộc vào hình dáng các đường kẻ. Chỉ số ô chiếm được mới quan trọng. Nếu đang kém điểm, bạn thường cần tạo thế chuỗi ô có lợi hơn cho tàn cuộc, thay vì chỉ kẻ bừa thêm vài đường.

Ở thế trận gần cuối như thế này, bàn chơi bắt đầu cạn dần nước đi an toàn. Dẫn trước một chút cũng có ý nghĩa, nhưng cấu trúc các chuỗi ô còn lại thường còn quan trọng hơn.

Chuỗi ô và tàn cuộc

Chuỗi ô là một dãy ô liền nhau mà ô nào cũng đã có ba cạnh. Một khi có người buộc phải mở chuỗi, người kia thường gom được phần lớn hoặc toàn bộ chuỗi đó.

Đó là lý do người chơi giỏi dành cả khai cuộc lẫn trung cuộc để kiểm soát xem ai sẽ buộc phải mở chuỗi lớn đầu tiên.

Vài ý tưởng hữu ích cho tàn cuộc:

• Nhường một chuỗi ngắn nếu nhờ đó bạn lấy được một chuỗi dài hơn về sau.
• Đếm xem còn bao nhiêu chuỗi riêng biệt.
• Tránh để đối thủ có được nước đi mở ra một loạt ô ghi điểm lớn.
• Nếu không còn nước đi an toàn, hãy chọn cách thí sao cho mất ít ô nhất.

Kết thúc trận đấu

Trận đấu kết thúc khi cả 16 ô đều đã được chiếm. Ai chiếm được nhiều ô hơn sẽ thắng.

Nếu mỗi bên chiếm được 8 ô, kết quả là hòa.

Không có ván phụ, không có loạt đấu phân định thắng thua, cũng không có luật bàn thắng vàng. Khi ô cuối cùng đã được chiếm, điểm số lúc đó chính là kết quả chung cuộc.

Mẹo chiến lược

1. Kiên nhẫn ở đầu trận

Đừng vội “tấn công” một ô chỉ vì trông nó sắp khép kín. Tham lam quá sớm thường mở ra cho đối thủ cơ hội ghi điểm dễ dàng hơn về sau.

2. Xem cả hai ô liền kề trước mỗi nước đi

Phần lớn đường kẻ chỉ chạm vào một ô, nhưng nhiều đường ở phía trong lại ảnh hưởng đến hai ô. Luôn kiểm tra cả hai phía trước khi bấm.

3. Đếm số ô phải nhường trước khi mở chuỗi

Nếu buộc phải nhường, hãy so sánh kết quả có thể xảy ra:

• Đối thủ lấy được ngay bao nhiêu ô?
• Sau đó bạn có giành lại được quyền chủ động không?
• Ở chỗ khác có chuỗi nào dài hơn để sau đó bạn gom không?

4. Giữ lợi thế về thứ tự nước đi

Nhiều thế thắng đến từ việc buộc đối thủ đi nước tồi đầu tiên, chứ không phải từ việc bạn tự tung ra một nước tấn công.

5. Luyện nhận biết các ô có ba cạnh

Nếu nhanh chóng nhận ra mọi ô có đúng ba cạnh, bạn sẽ tránh được hầu hết lỗi sơ đẳng của người mới và tiến bộ rất nhanh.

Tóm tắt nhanh

Chấm và ô trông đơn giản, nhưng chiến lược lại xoay quanh việc chọn đúng thời điểm:

• Kẻ những đường an toàn ở đầu trận.
• Tránh tạo cạnh thứ ba cho đối thủ.
• Chiếm ô khi đã có thể kẻ cạnh thứ tư.
• Tận dụng những lần được thêm lượt để gom càng nhiều ô càng tốt.
• Lên kế hoạch cho tàn cuộc chuỗi ô từ trước khi bàn chơi hết nước đi an toàn.

Chỉ cần làm đều đặn năm điều này, bạn đã trở thành đối thủ khó bị đánh bại hơn nhiều.