Cờ cá ngựa

Mục tiêu và chuẩn bị

Mục tiêu rất đơn giản: trở thành người đầu tiên đưa cả bốn ngựa từ chuồng đi hết vòng bàn cờ và vào tam giác đích ở giữa.

Mỗi người chơi cầm một trong bốn màu — Đỏ, Xanh lá, Vàng hoặc Xanh dương — và bắt đầu với cả bốn ngựa nằm trong chuồng cùng màu. Với 2 người, Đỏ và Vàng chơi từ hai góc đối diện; với 3 người, Đỏ, Xanh lá và Vàng cùng chơi; với 4 người, cả bốn màu đều tham gia.

Minh họa: trận 2 người

Khi chỉ có Đỏ và Vàng, hai màu này chiếm hai góc chéo đối diện nhau — Xanh lá và Xanh dương không có ngựa nào, vì trận 2 người không dùng hai màu này.

Gieo xúc xắc và đi ngựa

Đến lượt, bạn gieo xúc xắc. Ngựa chỉ được xuất chuồng khi bạn gieo được 6 — trước đó, dù gieo ra số nào, ngựa của bạn vẫn phải nằm chờ trong chuồng.

Khi ngựa đã ra bàn cờ, bạn cho nó tiến lên đúng bằng số vừa gieo, dọc theo đường đi. Gieo được 6 còn giúp bạn được gieo thêm một lần ngay sau đó — nhưng hãy cẩn thận: nếu gieo ra 6 ba lần liên tiếp, bạn mất trọn lượt đó và không được đi ngựa với lần 6 thứ ba.

Minh họa: xuất chuồng

Đỏ vừa gieo được 6 và đưa một ngựa ra khỏi chuồng, đặt lên ô xuất phát — mũi tên thể hiện nước đi đó, từ một chỗ trong chuồng ra đường đi.

Mọi màu đều đi cùng một chiều trên đường đi chung vòng ngoài — mũi tên bên dưới cho thấy chiều đi. Cứ đi theo chiều đó đủ xa, bạn sẽ vòng trở lại đúng chỗ đã xuất phát.

Minh họa: chiều di chuyển

Hai ngựa Đỏ đứng cách xa nhau trên đường đi. Mũi tên chỉ từ ngựa đi sau tới ngựa đi trước — đó là chiều mà mọi ngựa tiến lên mỗi lượt, bất kể màu nào.

Đường đi vòng ngoài là của chung, nhưng thật ra không ai đi trọn cả vòng. Khi đã đi gần hết một vòng, mỗi màu rẽ vào một đoạn đường ngắn của riêng mình dẫn vào giữa bàn cờ — chỉ ngựa của bạn mới được đi trên đoạn này, và đây là chặng cuối cùng trên đường về đích.

Minh họa: rẽ vào đường về đích

Ngựa Đỏ đã đi gần hết vòng, sắp trở lại chỗ xuất phát. Chỉ thêm vài ô nữa là nó rời đường đi chung, rẽ vào đường về đích riêng của Đỏ — nơi đã có sẵn một ngựa Đỏ khác.

Đá ngựa và ô an toàn

Đi đúng vào ô có ngựa của đối thủ, bạn sẽ đá ngựa đó về thẳng chuồng — họ phải gieo được 6 thêm lần nữa mới đưa nó ra lại được.

Minh họa: đá ngựa

Đỏ gieo được 4. Tiến bốn ô sẽ dừng đúng vào ô có ngựa Xanh lá, và ngựa đó sẽ bị đá về thẳng chuồng — mũi tên cho thấy chính xác nước đi này hướng tới đâu.

Tám ô có dấu sao luôn an toàn: ngựa đứng trên đó không thể bị đá, kể cả khi đối thủ cũng đi vào đúng ô ấy. Ô xuất phát của bạn cũng là một trong số đó, nên ngựa vừa đặt chân lên là đã an toàn ngay.

Minh họa: chung một ô an toàn

Xanh dương vừa đi vào ô xuất phát có dấu sao của Xanh lá. Vì ô có dấu sao luôn an toàn, cả hai ngựa cùng đứng yên ổn ở đây — không ngựa nào bị đá.

Chiến thắng và chiến lược

Để đưa một ngựa về tới đích, bạn phải gieo đúng số — gieo dư, vượt quá đích ở giữa bàn thì nước đi đó không được phép; hãy đi một ngựa khác, hoặc bỏ lượt nếu không ngựa nào đi được.

Minh họa: gieo đúng số

Ngựa Đỏ còn cách đích ở giữa bàn hai ô. Xúc xắc đang hiện số 2, nên ngựa này có thể đi vào và về đích — gieo ra số khác thì nó phải chờ lượt sau.

Ai đưa đủ bốn ngựa về đích trước sẽ thắng ngay, dù những người khác vẫn còn ngựa trên bàn cờ. Hãy dàn ngựa ra từ sớm để một lần gieo xui không làm kẹt cả đàn ngựa của bạn, để ý xem ô nào an toàn trước khi quyết định một nước đi trông có vẻ mạo hiểm, và đừng ngại để một ngựa ở lại trong chuồng lâu hơn một chút nếu quanh ô xuất phát của bạn đang có nhiều ngựa đối thủ chực chờ đá.